Kan statsråden gjere greie for om Stortinget kan vedta at innehavarar av førarkort klasse B får rett til å køyre el- og hybridbilar med tillaten totalvekt inntil 4 250 kg før 26. november 2027, …

Kan statsråden gjere greie for om Stortinget kan vedta at innehavarar av førarkort klasse B får rett til å køyre el- og hybridbilar med tillaten totalvekt inntil 4 250 kg før 26. november 2027, inkludert om ei slik ordning kan avgrensast til køyring i Noreg og om Noreg kan be om tidlegare verknad eller særskild tilpassing når direktivet blir teke inn i EØS-avtalen, og samstundes gjere greie for korleis andre land allereie har utforma sine reglar?

I brev til samferdselskomiteen 19. oktober 2026 om Dokument 8:314 S (2025–2026) konkluderer statsråden med at det ikkje er handlingsrom til å innføre den utvida førarretten for personbilar på alternativt drivstoff før 26. november 2027. Fleire europeiske land har likevel alt innført ordningar som lèt førarar med B-førarkort køyre tyngre el- og hybridbilar.

Som eg gjorde greie for i svaret 19. oktober 2026 på Dokument 8:314 S (2025-2026), er dei EØS-rettslege rammene for førarkortregelverket det sentrale utgangspunktet for vurderinga av kva slags køyretøy som kan køyrast med førarkort i klasse B.

Innehavarar av førarkort klasse B kan i dag på nærare vilkår køyre el- og hybridvarebilar med tillaten totalvekt på inntil 4 250 kg. Dette vert ytterlegare utvida med det fjerde førarkortdirektivet (direktiv (EU) 2025/2205) artikkel 9 nr. 2 bokstav j. Føresegna gir innehavarar av førarkort i klasse B som har hatt førerett i minst to år, rett til å føre ikkje berre varebilar, men alle motorvogner som heilt eller delvis blir drivne av alternativt drivstoff med tillaten totalvekt på inntil 4 250 kg.

Etter artikkel 29 i det fjerde førarkortdirektivet skal reglane i artikkel 9 nr. 2 bokstav j gjelde i medlemsstatane frå 26. november 2027. EU-Kommisjonen har publisert ein eigen gjennomføringsstrategi for direktivet, og i vedlegg II er høvet for medlemsstatane til å la denne føresegna gjelde før 26. november 2027, avgrensa til eige nasjonalt territorium, uttrykkeleg vurdert. Kommisjonen tek i vurderinga omsyn til at dette kan vere positivt for å leggje til rette for overgang til køyretøy med alternative drivstoff. Men særleg fordi dette vil gi ulike reglar i medlemsstatane som kan medføre forvirring for brukarane og vere lite føreseieleg for dei som skal kjøpe slike køyretøy, konkluderer EU-kommisjonen med at det ikkje er høve til å ta reglane i bruk nasjonalt før 26. november 2027. Kommisjonen konkluderer slik:

“As such, our conclusion is that, despite the meritorious justifications on policy grounds, until 26 November 2027 the provisions of Article 9(2), point (j) of the new Directive should not be applied even if restricted to the national territory only”

Eg kan på bakgrunn av dette ikkje sjå at det er høve etter direktivet til å la desse reglane gjelde tidlegare, eller at vi kan få særlege tilpassingar om dette ved innlemminga i EØS-avtalen.

Eg registrerer at representanten i grunngjevinga viser til at fleire andre land har valt å innføre ordningar som lèt førarar med klasse B førarkort køyre tyngre el- og hybridbilar. Som nemnt ovanfor er dette noko vi òg har gjort i Noreg. Dette er i tråd med gjeldande førarkortdirektiv som opnar for at dei som har hatt førerett i klasse B i minst to år, kan føre nærare bestemte køyretøy i gruppe N2 (varebil) med tillaten totalvekt på inntil 4 250 kg, når motorvogna blir driven heilt eller delvis med alternativt drivstoff. Ikkje berre Noreg, men òg fleire europeiske land har nytta denne unntakstilgangen i sitt nasjonale regelverk.

Samferdselsdepartementet førebur no gjennomføringa av det fjerde førarkortdirektivet i norsk rett. Som eit første ledd i dette arbeidet har Statens vegvesen nyleg sendt på høyring forslag til regelverksendringar for å gjennomføre dei delane av direktivet som skal gjelde frå 2027 og 2028. Høyringa omfattar mellom anna forslag om utvida vektgrenser for motorvogner som blir drivne heilt eller delvis av alternativt drivstoff. Målet er at nødvendige lov- og forskriftsendringar skal kunne gjennomførast innan fristane i artikkel 29 i direktivet, dersom direktivet då er innlemma i EØS-avtalen.