Kan finansministeren leggje fram vedtatt kostnadsanslag ved oppstart, og overskridingane som har blitt til etterkvart, og samfunnsnytten til prosjekta etter overskridingane på følgjande prosjekt, jernbaneutbygginga i Moss, Follobanen og Fornebubanen?

Kan finansministeren leggje fram vedtatt kostnadsanslag ved oppstart, og overskridingane som har blitt til etterkvart, og samfunnsnytten til prosjekta etter overskridingane på følgjande prosjekt, jernbaneutbygginga i Moss, Follobanen og Fornebubanen?

Finansministeren hevder fortsatt at Stad skipstunnelen ikkje skal byggjast dersom Ap får viljen sin, 6-7 milliard kr er det ikkje rom for der i gården.
Merkeleg at det kun er prosjekta på Vestlandet som er tommelen ned for, medan vi opplever enorme overskridelsar på fleire jernbaneprosjekt, der ein ikkje høyrer eit "pip" med kritikk ange dette, verken frå finansminister Stoltenberg, regjeringa eller media og andre på austlandet forøvrig.

Kostnadsoverskridingane i dei nemnde jernbaneprosjekta har vore lagt fram for og handsama av Stortinget etter kvart som det har kome fram, og Stortinget blir jamleg orientert om status og framdrift i dei årlege budsjettframlegga frå Samferdselsdepartementet. I prosjekta som blir sett i gang er det alltid ei uvisse om det oppstår uføresette forhold og kostnadsauke i gjennomføringa av prosjekta. Alle prosjektar med anslått kostnadsramme over 1 mrd. kroner følgjer statens prosjektmodell, med kvalitetssikring av styringsdokumenta i prosjekta. Kostnadsrammene er baserte på statistiske anslag, og i enkelte tilfelle vil kostnadsauke først oppstå ei stund etter at prosjektet har blitt sett i gang.

Jernbaneutbygging i Moss
Jernbaneutbygginga i Moss (Sandbukta–Moss–Såstad) er eit av fleire tiltak i effektpakka Fleire og raskare tog på Østfoldbanen (Oslo–Moss). Val av løysing vart teke tidleg på 1990-tallet og det føreligg ikkje berekningar av samfunnsnytte. Den opphavlege kostnadsramma vart vedteken i forbindelse med handsaminga av Prop. 13 S (2017–2018) og var på 9,5 mrd. kr (om lag 11,7 mrd. 2026-kr). Gjeldande kostnadsramme for prosjektet er 28,5 mrd. 2026-kr, jf. Prop. 1 S (2025–2026) for Samferdselsdepartementet, side 168.

Follobanen
Nytt dobbeltspor mellom Oslo og Ski, Follobanen, var prioritert i Meld. St. 26 (2012–2013) Nasjonal transportplan 2014–2023, med oppstart i 2015. I stortingsmeldinga var kostnadsanslaget rekna til 20 mrd. 2013-kr. Den opphavlege kostnadsramma vart vedteken i samband med handsaminga av Prop. 97 S (2013–2014) og var på 26,3 mrd. 2014-kr (grovt omrekna til 31,9 mrd. 2026-kr). Gjeldande kostnadsramme for prosjektet er 37,5 mrd. 2026-kroner, jf. Prop. 1 S (2025–2026) for Samferdselsdepartementet, side 168.
Dei store investeringskostnadene gjorde at prosjektet isolert sett hadde ein negativ rekna samfunnsøkonomisk netto nytte, på om lag (minus) ni milliardar kroner. Netto nytte per budsjettkrone vert rekna til -0,46. Bygginga av dobbeltsporet vart likevel prioritert fordi det vart vurdert som ein heilt nødvendig føresetnad for å kunna utvikle eit togtilbod som svarer til dei framtidige transportbehova i korridoren Oslo–Svinesund.
Som kjent vart Follobanen vesentleg dyrare og ferdig seinare enn det som vart lagt til grunn i nemnde Nasjonal transportplan 2014–2023.
Det planleggast ei etterevaluering av Follobane-prosjektet i regi av forskingsprogrammet Concept ved NTNU. Concept har som formål å bidra til betre avgjerdsgrunnlag og styring av store statlege investeringsprosjekt, og gjennomfører mellom anna etterevalueringar av prosjekt som har vore underlagde den statlege KS-ordninga. Concept-rapportane blir brukte som eit fagleg og uavhengig grunnlag for å dokumentera kostnadsutvikling, resultata (samfunnsnytte) og læring etter at prosjekta er gjennomførte.

Fornebubanen
Fornebubanen er eit fylkeskommunalt kollektivprosjekt som får om lag 70 pst. statleg tilskot gjennom byvekstavtala for Osloområdet. Det statlege tilskotet blei i si tid fastsett på grunnlag av gjennomført ekstern kvalitetssikring (KS2) frå 2018. Tilskotet var opphavleg fastsett til 8,1 mrd. 2020-kr, men auka i 2023 med om lag 607 mill. 2023-kr. Til saman er det statlege bidraget 11,9 mrd. 2026-kr. I tillegg blir det brukt statlege midlar over post 66 Tilskot til byområda, til prosjektet.
Som kjend varsla lokale styresmakter i fjor haust kostnadsauke og forseinkingar i prosjektet. Etter det eg er kjend med, arbeider lokale styresmakter framleis med å fastsette ei ny styringsramme for prosjektet.
Det fastsette statlege bidraget ligg fast, og det kan ikkje reknast med statlege midlar ved kostnadsauke i prosjektet.