Skriv, meldingar, drøftingar, orienteringar, spørsmål og interpellasjonar - kommunestyret 3. oktober 2024

Følgjande skriv, meldingar, drøftingar, orienteringar, spørsmål og interpellasjonar vart handsama:

A. Skriv og meldingar

1. Vestland Bondelag, 12.09.24 Kommunane har ei viktig rolle i å legge til rette for aktiv landbruksdrift.

2. Uttale til forslag om å legge ned flybusstilbodet ved Førde og Sogndal lufthamn.

B. Drøftingar

1. Rusmiddelpolitisk handlingsplan

C. Orienteringar

1. Utvikling av Hodlekve v/Hilde Østbø og Eyvind Øgar

2. SVV Kaupanger

D. Innkomne spørsmål

Arnstein Hauståker (Ap):

1. Me har nokre spørsmål om fakta i ei personalsak om økonomisk utruskap som kommunedirektøren informerte om i lukka sak til kommunestyret før sommarferien.

Eg har registrert at etter at den vart informert om til kommunestyret, den 13. mai, valde kommunedirektøren den 18. juni å greia ut om saka på intranettet til kommunen der alle tilsette i prinsippet kunne lesa den. Den 21. juni vart saka henlagt av politiet, med brev datert denne dato til partane. Grunngjevinga frå politiet var manglande dokumentasjon. Informasjonsbrevet om saka der den tilsette var lett identifiserbar låg ute på intranettet i mange veker etter dette også. Det vart vidare i lokalmedia påpeika frå politiet at det i denne saka ikkje skuldast manglande kapasitet frå politiet si side. I brevet om henlegging står det at partane har 3 vekers ankefrist. Altså til midten av juli månad.

Den 29. august i formannskapet orienterte kommunedirektøren om saka i opent møte og sa at han vurderte å anke politiet si avgjerd.

Spørsmålet er:

Hadde kommunedirektøren søkt om utvida ankefrist, i så fall kor lang utviding fekk han? Kva konkluderte han med? Har kommunedirektøren vurdert risikoen for å få erstatningskrav mot seg for brot på personvern?

Det kan vera vanskeleg å forstå kommunedirektøren sine handlingar i denne saka, difor ber vi om at fakta vert lagt fram for kommunestyret.

Svar: Tor-Einar Holvik Skinlo, kommunedirektør Kommunedirektøren starta arbeidet med ein internkontroll av det bustadsosiale arbeidet til kommunen i mars i år. Vi har gjennom denne internkontrollen avdekka at kommunen har inngått leigekontraktar med private aktørar til særs høg pris. Den eine på 54.000 kr per mnd for eitt husvære som viste seg å vere ubueleg. Dette har skjedd i perioden etter sommaren 2022.

På bakgrunn av gjennomgangen i internkontrollen meldte kommunen den 9. april forholdet til politiet. Det vart lagt fram melding om mistanke om mogleg lovbrot, der nokon kan ha fått økonomisk vinning av leigeforhold kommunen har inngått. Meldinga til politiet gjeld ein tidlegare tilsett, som har forhandla, inngått og signert alle leigekontraktane det er vist til.

Det er gjort interne undersøkingar for å forsøke å avklare om det er fleire som har vore klar over forholda, det ser ikkje ut til å vere tilfelle. Måten vedkommande har handla, og dermed brote interne rutinar og praksisar, har gjort det mogleg å gjennomføre dette utan å involvere andre tilsette. Kommunedirektøren presiserer at det er ein tidlegare tilsett som er meldt til politiet. Kommunen har ikkje meldt andre aktørar til politiet og har heller ikkje omtalt aktørar i denne saka. Kommunen fekk etter førespurnad om innsyn i saka kopi av henlegginga i juli i år. Kommunen kan påklage ei avgjer om korleis politiet har etterforska og handsama ei sak. For parten er det særskilt klagefrist og denne er oppgitt i saka. Ein kan alltid klage på korleis politiet har handsama ei sak og dette er det ikkje særskilt frist på. Når det gjeld informasjonen på intranett føreligg det ikkje noko brot på personvernet, jf. reglane om GDPR. Kommunen har behandlingsgrunnlag artikkel 6.1.b og artikkel 6.1.f.

Rita Navarsete (Frp):

2. Ordførar Eg har vore kontakta av fleire i saka om sal av eit hus på Gildevangen i Sogndal. Difor har eg lese meg opp i saka om oppstart av planarbeid , detaljreguleringsplan for Guro Ness kvartalet, sak 2023/4823-2. I planinitiativet går det klart fram at ein ikkje ynskjer å ha med tre hus ved Ålkrysset. Så har kommunen sagt at dei vil ha med desse.

Slik saka står i dag er det ikkje kome noko planforslag, i allefall ikkje noko som er kjent. Offentleg kjent informasjon er kunn at det er varsla oppstart, men ikkje kva tiltakshavar vil. Dette er opplyst i salsannonsen til Prvatmeglaren

Difor er spørsmålet frå FRP om det er lagt til grunn noko som ikkje er off kjent?

FRP er også skeptisk til at kommunedirektøren blandar rollen som part med forvaltningsmynde og i dette tilfellet også som utbyggar.

I denne saka har kommunedirektøren gått langt over det som er akseptabel framferd mot innbyggarar og næringsdrivande.

Korleis vil kommunen rydde opp i denne sak?

Svar: Tor-Einar Holvik Skinlo, kommunedirektør Detaljreguleringsplan for Guro Ness-kvartalet - SOGNDAL KOMMUNE

Bjørn Christian Weinbach (R):

3. Spørsmål til kommunedirektøren i Sogndal kommune Eg viser til svar gitt tidlegare til spørsmål frå Raudt, der det vart opplyst at kommunen er i dialog med kraftutbyggjarar om moglege prosjekt. Slik eg forstår det, kan EU sitt reviderte fornybardirektiv, som Noreg vert bunden av gjennom EØS-avtalen, ha potensielle konsekvensar for korleis lokalpolitisk kontroll blir utøvd i saker om utbygging av fornybar energi. Difor ønskjer eg å stille følgjande spørsmål:

a) Arealplanen og lokalpolitisk kontroll: Er det slik å forstå at gjeldande arealplan for Sogndal kommune, i samanheng med det reviderte fornybardirektivet, vil medføre at kommunen sitt beslutningsmynde om energiprosjekt i visse område blir vesentleg avgrensa eller heilt utanfor lokalpolitisk kontroll? Dette er særleg aktuelt i lys av at direktivet legg opp til at energiprosjekt skal vurderast som «overriding public interest», jf. artikkel 3-1 og artikkel 16-1 i det reviderte direktivet. Dette prinsippet kan potensielt overstyre lokale arealprioriteringar og naturverdiar.

b) Kommunal medverknad: Med den tidsfristen og dei reduserte prosesskrava som ligg i det reviderte direktivet for konsesjonsbehandling, jf. artikkel 16-1, vil kommunen framleis ha tilstrekkeleg moglegheit til å påverke utbyggingar i LNF-område (landbruks-, natur- og friluftsområde), eller kan vi risikere at det lokale vetoretten vert svekka, som fleire fryktar?

c) Kommunalt ansvar og konsekvensar for arealbruk: I kva grad vurderer kommunen at dei nye reglane kan påverke den langsiktige arealplanlegginga, særleg med omsyn til naturvern og friluftsområde? Korleis vil kommunen sikre at lokaldemokratiet og lokal påverknad vert teke omsyn til i desse sakene, når det er risiko for at EU sitt «overriding public interest»-prinsipp kan overstyre lokal vilje? Eg ber om at desse spørsmåla blir vurderte og svara på i lys av kommuneplanen si rolle som styringsverktøy for lokal utvikling, og i samsvar med dei juridiske rammene for arealforvaltning som det reviderte fornybardirektivet legg opp til.

Svar: Tor-Einar Holvik Skinlo, kommunedirektør Endringar i overnasjonale direktiv vil prinsipielt kunne påverke det lokale sjølvstyre. Samstundes er dette nasjonalpolitiske spørsmål som såleis prinsipielt må svarast ut i anna forum enn kommunestyret. Arealplanen til kommunen må uansett til ei kvar tid forhalda seg til dei nasjonale retningslinjene som ligg føre. KS har sendt ut følgjande informasjon om at EU sitt fornybardirektiv tek i vare den kommunale sjølvstyreretten. https://www.ks.no/ks-advokatene/nyheter/eus-fornybardirektiv-ivaretar-kommunalt-selvstyre/ Mari Husabø (Sv):

4. I samband med den uhaldbare busstopp/skuleskyss-situasjonen på Kjørnes, var det i 2023 tale om ei ordning med ein 22-setersbuss til Vikane for å avlaste dei andre busstoppa. Kommunen venta då på attendemelding frå fylkeskommunen.

Me i SV lurer difor på:

Er det kome attendemelding frå fylkeskommunen om å setje inn ein 22-seters buss i Vikane? Blir det arbeidd med alternative løysingar til 22-seters buss i Vikane, fram til ein ny busshaldeplass på Kjørnes er på plass?

Svar: Kenth Rune Teigen Måren, Kommunalsjef oppvekst Nei, dette er eit fylkeskommunalt ansvar, og spørsmålet må rettast dit. Dagens ordning er at det er store bussar påstigning oppe ved riksvegen. Det er ein buss for dei minste, ein for mellomtrinnselevar og 9 trinn og 10. trinn sit på rutebussen ved riksvegen. Skulane organiserer bussvakter på Kjørnes gjennom veka.

Bjarte Haugen (V):

5. Vegløysing Kvåle Rv5, det vart omtala i Formannskapet at dette skulle kome opp til politisk handsaming, når og i kva fora vert dette

Svar: Ordførar svara ut i møte.

Margrethe Haug (Krf):

6. Toalett Sjøkanten - dei er låst for sesongen. Kva er de me tenkjer på når vi låser toalett på ein så trafikkert plass? Ber om at toaletta vert opna heile året. Svar: Torgeir Bang, tenesteleiar veg og park Teknisk drift ser på saka og finn ei løysing. Det er ønskjeleg å ha toaletta ope heile året.

7. Tannhelsetenesta i Balestrand - helsetunet må reise med pasientane til Høyanger. Kvifor vil ikkje tannlegen gje tilbod i Balestrand når der er stol.

Svar: Marit Reppen, kommunalsjef for helse og omsorg Det er ikkje tannlegestol på Helsetunet i Balestrand. Ein slik stol er stor og komplisert å montere, og det er per i dag ikkje plass på Helsetunet. Tannlegane i Høyanger kjem jamnleg på Helsetunet, og då gjer dei enkle sjekkar og ser over tannstatus til bebuarane. Men om det er prosedyrar som må utførast som krever utstyr, må dei reise til Høyanger.

8. Busslomme på Kjørnes - kva er status på denne?

Svar: Torgeir Bang tenesteleiar teknisk drift Ny buss stopp på Kjørnes er ein komplisert sak. Det å finna ei god løysing for eit så arealkrevjande tiltak i ettertid av at område er mykje utbygd har vore krevjande. Saka er diskutert i fleire runda for å finna kva løysing som vil vera mest tenleg. Me ser at kryss løysningar til Kjørnes nedre er utfordrande for skulebuss, gangakse på vegen fobi barnehagen på Kjørnes og kombinasjon med levering/ henting av ungar i barnehagen i same område som etablering av ein eventuell buss stopp blir utfordrande. Det er òg gjort vurderingar for ei eventuell endring av eksisterande buss-stoppar system langs Rv5 Det vart laga nokon grove forslag til løysing før sumarferien. For å sikra ei best mogleg løysing treng kommunen hjelp. Prosjekt team skal ta dette vidare til konsulentfirma.

Rita Navarsete (Frp):

9. Leighota - altan. Kva er status på denne?

Svar: Torgeir Bang, tenesteleiar veg og park Jobben er bestilt, Nordbohus har vore på synfaring. Vi har et mål om at det skal skje i løpet av hausten.

10. Korleis går det med Trudvang?

Svar: Torgeir Bang, tenesteleiar veg og park Ang spørsmål om Trudvang og framdrift. Syner til heimesida til kommunen. https://sogndalkommune.sharepoint.com/teams/Oppvekst/SitePages/Ny-skule-i-Sogndal-sentrum.aspx

11. Arealplan - korleis går det med den?

Svar: Sigrid Ølmheim, samfunnsplanleggar Under offentleg ettersyn fekk me tilbakemeldingar frå fleire høyringsetatar at det framleis låg mykje arbeid framfor oss før arealplanen kan vedtakast. I politisk handsaming av uttalene i februar 2024 fekk administrasjonen ei politisk bestilling på kva tilbakemeldingar me skal retta oss etter og kva me ønskjer å halde fast på i planutkastet som låg på høyring.

Me er no i ein fase med uformell dialog med etatane som har varsla motsegn, for å få klarheit i kva som skal til for at motsegnene kan trekkast. Parallelt med dette utarbeider me nye plandokument, som er ein stor jobb. Etatane som har varsla motsegn og Statsforvaltaren vil få oppdaterte plandokument på ei avgrensa høyring seinare i haust. Me vil etter høyringa få tilbakemeldingar om kva motsegner som kan trekkast og kva som framleis står ved lag. Statsforvaltaren vil gje formell uttale med ev. motsegner då. Når me veit kva motsegner som står att å løyse, vil dei politiske representantane verte kobla på og involverte i den formelle dialog om motsegnene, og til slutt ev. mekling.

12. Kva skjer i prestebustaden i Sogndal? Er det Vandrarheim? Er det bustadar for flyktningar?

Svar: Torgeir Bang tenesteleiar teknisk drift Bustaden er per tid utleigd til Ungdom i Oppdrag, ein ideell kristen ungdomsorganisasjon. Dei nyttar bygget aktivt som samlingslokale til ulike arrangement for ungdom og studentar i bygda, og som losji for internasjonale ungdomsgrupper på vitjing i Sogndal.

Arnstein Menes (Sp):

13. Korleis går det med framdrift og dialog med Balholm om utbygging?

Svar: Arne Abrahamsen, rådgjevar Utbygging for Balholm føreset overtaking av kommunal eigedom, samt avklaringar opp mot privat grunneigar. For kommunen er det viktig å ivareta kommunen sine eigne behov, samstundes som me søkjer å finne løysingar som kan gje legge til rette for utbygging, og med det vidareutvikling av Balholm som ei viktig og framtidsretta bedrift i kommunen. Det har vore dialog, og ein workshop med fleire av dei aktuelle aktørane samla i vår, for å få fram utfordringar og handlingsrom. Det var då også drøfta å sjå på ei meir heilskapleg løysing for området samla som kan gje rom for utnytting og utvikling også av naboeigedomar. Det har vore opphald i prosessen i sommar ut i frå permisjon og ferieavvikling, men vert no jobba vidare med saka.

Vibeke Johnsen (Sv):

14. Skuleskyss i Fjordane og samarbeid med VLFK, kva er status på dette?

Svar: Kenth Rune Teigen Måren kommunalsjef oppvekst Sogndal kommune har hatt kontakt med skyssansvarleg i fylkeskommunen for å reduserer reisetida for elevane i Fjordane. Skyssansvarleg i fylkeskommunen har også vore i møte med nokre føresette. Fylkeskommunen kunne sette opp drosje frå Menes til Vetlefjorden, der elevane kunne gå på den ordinære skuleskyssen.

E. Interpellasjonar

1. Clara Øberg (Ap):

Ordførar Arbeiderpartiet ser med bekymring på aktiviteten som det blir lagt opp til i utvalsmøta Sett vekk frå kontrollutvalet har kommunen kun 2 utval. Det fyrste utvalsmøtet i plan og samfunn etter ferien var 28 august. Dette var eit kort halvdagsmøte med få saker og orienteringar. Til møtet 25 september fekk utvalsleiar spørsmål om ein ville avlyse, sidan kommunedirektøren ikkje har nokon saker på kartet. Det same spørsmålet fekk ein i begge utvala. Det er registrert at førebuingsmøta mellom utvalsleiar og administrasjonen, der ein m.a. setter opp sakslista er frå kommunedirektøren si side korta ned frå 1,5-2 timar til 1 time. Det er også registrert at fagfolka ikkje lenger møter på desse møta, det er såleis begrensa verdi, då utvalsleiar ikkje får svar på spørsmål ein hadde forventa svar på i møta pga at kompetansen ikkje er til stades. Arbeiderpartiet ser at om denne utviklinga får fortsetja reduserer ein politisk aktivitet i kommunen. Det kan ikkje Arbeiderpartiet godta. Kva vil kommunedirektøren gjera for å legga til rette for politisk aktivitet i utvalsmøta og sikra god nok dialog i forkant av møta?

2. Knut Henning Grepstad (Ap):

Ordførar Vi har samrøystes vedteke ein samfunnsplan for kommunen vår. I planen seier vi mellom anna at kommunen, i tillegg til å vere Samskapande, Open Nysgjerrig, også skal vere :

God – mellom anna vere gode på å levere basistenestene til innbyggjarane og brukarane. Vere på jakt etter dei beste løysingane, metodane og innspela.

Og vi skal syne resultat til glede for innbuarane vår. Kommunen skal bli betre – gjere framsteg med rimeleg fart. Den seinare tid registrere eg at resultat i stadig sterkare grad vert etterspurt.

Vi registrerer at det vert nytta betydeleg administrative ressursar, tid og energi i arbeidet med å kome fram til den administrative organiseringa av kommunen. Dei tre tidlegare kommunane Balestrand, Leikanger og Sogndal vart med verknad frå 1.1.2020 slegne saman til ein kommune. Ein av dei viktigaste grunngjevingane for samanslåing av kommunane Balestrand, Leikanger og Sogndal var at ein skulle få til meir rasjonell og effektiv drift, slik at det samla talet stillingar kunne reduserast. Dette gjeld særleg for leiarstillinga og administrative stillingar. Samanslåings- og omstillingsarbeid tek tid. Arbeidet starta opp som del av førebuinga med å slå saman dei tre kommunane. Arbeidet heldt fram i heile den første 4-års perioden i den samanslegne Sogndal kommune. Og arbeidet held framleis fram. Vårt inntrykk er at betydelege ressursar og mykje energi framleis vert lagt inn i denne delen av administrasjonen sitt arbeid. Vi registrere betydeleg uro for at denne delen av administrasjonen sit arbeid går ut over drifta og den daglege tenesteproduksjonen i kommunen. Uroa gjer seg gjeldande både hjå innbyggarane og mellom dei tilsette. Gode tenester til innbyggarane og stabile arbeidstilhøve for alle kommunen sine tilsette må alltid ha første prioritet. Det kan ikkje vente. Kommunen treng ein effektiv og velfungerande organisasjon som har god drift, god kvalitet på tenestene og effektiv ressursbruk. Til ei kvar tid må vi avveging tids- og ressursbruken mellom oppgåvene drift og omstilling. No har vi i snart 5 år vore ei samanslegen kommune. Det er endå lenger sidan dei starta dei første samanslåings- og omstillingsprosessane. No må det vere rimeleg å krevje at vi får fleire positive resultat i form av betre tenester, meir effektiv drift og reduksjon i tal stillingar. Arbeiderpartiet finn det vanskeleg å leve med at kommunen vår ikkje tydlegare og raskt nok syner positive resultat av omstillingsarbeidet og organiseringsprosessane. Arbeiderpartiet vurderer å be om ei vurdering av å innfører tilsettingsstopp i administrative stillingar fram til omstillingsarbeidet- og organiseringsprosessane er ferdige. Bør det setjast ein tidsfrist? Før vi gjer framlegg om slike vedtak trur vi det kunne vere nyttig med ein statusrapport for omstillingsarbeidet, forpliktande tidsplan og oversikt over kva ledige administrative stillingar som kommunedirektøren vurderer som mest kritisk å få tilsett i. Det bør ligge føre ei grunngjeving for kvar av stillingane som må lysast ut. Vidare vil vi gjere framlegg om at det vert sett ned eit tilsetjingsutval der hovudtillitsvalde er med. Utvalet skal gå gjennom og godkjenne/gje si anbefaling før stillingar vert utlyste. Fylkeskommunen har røynsle med slikt utval. Etter vår vurdering er situasjonen for kommunen så krevjande at kommunestyret må drøfte situasjonen. Og for ordens skuld:

Vi veit at administrasjonen har mange krevjande oppgåver. Mange av dei kjem etter eige initiativ. Vi er klar over at politikarane bestille nye utgreiingar og pålegge nye oppgåver. Slik sett er både vi politikarane og administrasjonen ansvarlege for situasjonen. Når administrasjonen har problem med kapasiteten må dei lovpålagde og politisk vedtekne oppgåvene prioriterast Ordførar! Sjølv om vi veit at omstilling er ein løypande og kontinuerleg prosess. Så er det grenser for alt! Vi må drøfte om det er noko vi kan gjere med situasjonen.

Kommunestyret si handsaming av sak 59/2024 i møte den 03.10.2024:

Handsaming